
Birden fazla kişinin pay sahibi olduğu taşınmaza hisseli gayrimenkul denir. Paylı mülkiyette hissedarlardan biri payının tamamını ya da bir bölümünü satmak isteyebilir. Satılan payı, diğer paydaşların öncelikli olarak satın alma hakkı vardır. Bu öncelikli alım hakkına önalım hakkı, halk arasındaki adıyla şufa hakkı denir.
Şufa hakkında taşınmazın niteliği önemli değildir; arsa, konut ya da başka bir tür olabilir. Önemli olan mülkiyetin paylı (hisseli) olmasıdır.
Şufa Hakkının Şartları ve Süreleri
Payını satmak isteyen malikin, satışı noter aracılığıyla diğer paydaşlara bildirmesi gerekir. Önalım hakkı, satışın hak sahibine bildirildiği tarihten itibaren üç ay geçmekle ve her halde satıştan itibaren iki yıl geçmekle düşer. Bu süreler hak düşürücü süredir; yani süresi içinde kullanılmayan hak sona erer. Süreler hakkında yasal düzenlemeler ve mahkeme içtihatları değişebilir.
Şufa Davası Nasıl Açılır?
Hisseli taşınmazın satılacağını yazılı olarak haber vermek yeterli değildir; diğer hissedarlara noter aracılığıyla bildirim yapılması gerekir. Diğer hissedarlara bildirim yapılmadan üçüncü bir kişiye satış yapılırsa pay sahiplerinin önalım davası açma hakkı doğar. Dava, süresi içinde ilgili mahkemeye açılır.
Dava, payı satın alan kişiye karşı dilekçeyle açılır. Davacı, tapuda beyan edilen satış bedelini ve masrafları ödediği takdirde mahkeme, payın alıcı adına olan tescilinin iptaline ve davacı adına tescil edilmesine karar verebilir.
Hisseli bir taşınmazı satın alacak kişi, şufa davası riskini azaltmak için diğer hissedarlarla görüşebilir. Hissedarlardan önalım haklarından vazgeçtiklerine dair resmî bir belge alınması bu riski önemli ölçüde ortadan kaldırır.
Sözleşmeden Doğan Önalım Hakkı
Paylı mülkiyette hissesi olmayan kişiler de önalım hakkına sahip olabilir. Taraflar arasında önalım sözleşmesi yapılır ve bu hak tapu kütüğüne şerh edilirse, sözleşmede adı geçen kişi önalım hakkını kullanabilir. Bu hakkın süresi ve koşulları, sözleşmede ve tapudaki şerhte belirlenir. Sözleşmeden doğan önalım hakkı için kanunda öngörülen azami süre 10 yıldır.


