
Tapu müdürlüklerinde yapılan işlemler akitli ve akitsiz olmak üzere ikiye ayrılır. Akitli işlemlerde taraflar, bir hakkı kurmak ya da devretmek için karşılıklı irade beyanında bulunur ve bu irade resmî senetle belgelenir. Akitsiz işlemlerde ise taraflar arasında böyle bir sözleşme olmaz; işlem, bir tescil istem belgesine dayanılarak yapılır.
Akitli İşlemler Nelerdir?
Akitli işlemler resmî senet düzenlenerek yapılır. Başlıca örnekleri şunlardır:
- Satış ve mal devri
- Bağış
- Trampa (takas)
- İntifa hakkı (başkasına ait bir taşınmazdan yararlanma hakkı)
- Sükna hakkı (oturma hakkı)
- Geçit hakkı
- Kaynak hakkı
- Miras payının devri
- İpotek tesisi
- Kat irtifakı kurulması ve temliki
- Ölünceye kadar bakma sözleşmesi
Akitsiz İşlemler Nelerdir?
Akitsiz işlemlerde resmî senet yerine tescil istem belgesi düzenlenir. Başlıca örnekleri şunlardır:
- Mirasın intikali
- İfraz (ayırma)
- Tevhit (birleştirme)
- Cins değişikliği
- İpoteğin terkini (kaldırılması)
- Kira şerhi ve kira şerhinin terkini
- Aile konutu şerhi
- Satış vaadi şerhi
- Cebri satışın tescili (icra yoluyla yapılan satışın ihale alıcısı adına tescili)
- Hükmen kamulaştırma
- Yola terk (imar planı gereği taşınmazın bir bölümünün kamu kullanımına bırakılması)
- Unvan değişikliği
- Ortak kullanılan yerlerin tescili
- Yönetim planı değişikliği
- Şufa (önalım) istemi
Özetle, akitsiz işlemler genellikle tek tarafın başvurusu ya da bir resmî karar sonucu yapılır ve bir sözleşmeye dayanmaz. Akitli işlemlerden farkı da budur. Belirli bir işlemin hangi türe girdiğini öğrenmek için ilgili tapu müdürlüğüne danışabilirsiniz.


