
Yıkılma ya da ağır hasar görme ihtimali bulunan binalara riskli yapı denir. Yetkili kuruluşlar bina üzerinde inceleme yapar ve binanın riskli olup olmadığını belirler. Teknik verilere dayanan bu incelemeye riskli yapı tespiti denir.
Riskli Yapı Tespiti İçin Nasıl Başvurulur?
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 3. maddesine göre riskli yapı tespiti için Çevre, Şehircilik Bakanlığı’nın yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlara başvurulur. Binada maliki olan kişilerden birinin, kendisi ya da yasal temsilcisi aracılığıyla başvurması yeterlidir; başvuru için kat maliklerinin çoğunluk kararı aranmaz. Başvuruda malikin kimlik fotokopisi ve tapu gerekir.
Riskli Yapı Tespiti Nasıl İlerler?
Bina riskli bulunursa, incelemeyi yapan yetkili kuruluş raporu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği il müdürlüğüne iletir. İl müdürlüğü raporu inceler; eksik ya da hatalı bir yan varsa raporu kuruluşa geri gönderir. Sorun yoksa tapu müdürlüğüne bildirim yapılır ve tapuya riskli yapı şerhi işlenir.
Riskli Yapı Kararına Nasıl İtiraz Edilir?
Riskli yapı olduğu tespit edilen binanın maliklerine tebligat gönderilir. Tebligatta şu bilgiler yer alır:
- Yapının riskli yapı olarak belirlendiği ve bu bilginin tapuya şerh edildiği,
- Maliklerin tespite 15 gün içinde itiraz edebileceği,
- İtiraz edilmezse, tebligattan itibaren en az 60 gün olmak üzere verilen sürede binanın yıktırılması gerektiği.
Malikler, tebligat tarihinden itibaren 15 gün içinde itiraz edebilir. Bunun için ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği müdürlüğüne dilekçe verilir. İtiraz için genellikle şu belgeler gerekir:
- İl müdürlüğüne verilecek dilekçe
- Riskli yapıdaki taşınmazın maliki olduğunuzu gösteren tapu fotokopisi
- İtiraz eden malikin kimlik fotokopisi
- Tapu müdürlüğünce gönderilen tebligat
İtirazları, Bakanlıkça oluşturulan ve üniversitelerin öğretim üyelerinden oluşan teknik heyetler inceler. İtiraz kabul edilirse tapu müdürlüğüne bildirim yapılır. Reddedilirse riskli yapı tespiti kesinleşir ve yıkım süreci başlar.
Yıkım Süreci Nasıl İşler?
Riskli yapı olduğu kesinleşen bina için maliklere en az 60 gün süre tanınır ve binayı yıktırmaları gerektiği tebliğ edilir. Bu süre içinde yıkılmazsa ek olarak 30 gün daha süre verilir. Ek sürenin sonunda bina idare tarafından yıktırılır.
Yıkımdan sonra kat malikleri aynı arsa üzerine yeniden bina yaptırabilir ya da arsayı boş bırakabilir. Güncel düzenlemeye göre bu karar, arsa paylarına göre salt çoğunlukla (yarıdan fazlasıyla) alınır. Eski kaynaklarda geçen üçte iki çoğunluk şartı artık geçerli değildir.


