
Kiracı hakları, ev sahibi ile kiracı arasındaki ilişkiyi düzenlemek için kanunlarla belirlenir. Ülkemizde 2012’den bu yana yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri kiracıların haklarını güvence altına alır. Daha önce uygulanan 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun 2012’de yürürlükten kalkmış, hükümleri Borçlar Kanunu’na aktarılmıştır.
Aşağıda kiracıların Borçlar Kanunu’na göre sahip olduğu başlıca hakları bulabilirsiniz. Kendi durumunuz için sözleşmenizi ve güncel mevzuatı kontrol edin.
Her Kiracının Bilmesi Gereken Haklar
Borçlar Kanunu’na göre kira sözleşmesi, ev sahibi ve kiracı için bağlayıcı bir belgedir. Bir yeri kiralamadan önce şartları ayrıntısıyla okumak kiracının yararınadır. Aşağıdaki maddeler, ev sahibiyle yaşanabilecek sorunlarda haklarınızı aramanıza yardımcı olur:
- Ev sahibi, haklı bir gerekçe olmadan kiracıyı sözleşme süresi dolmadan evden çıkaramaz. Haklı gerekçeler kanunda belirlenmiştir. Örneğin kiralanan taşınmaz sahibinin kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu ya da kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler için gerçekten gerekliyse, ev sahibi tahliye isteyebilir.
- Borçlar Kanunu’nun 301. maddesine göre ev sahibi, kira sözleşmesi boyunca kiralananı sözleşmeye uygun kullanıma elverişli durumda tutmakla yükümlüdür. Kiracının sebep olmadığı arızaların onarımı ev sahibine aittir. Ev sahibi arızayı gidermezse kiracı, kanundaki şartlara uymak kaydıyla onarımı yaptırıp bedelini kira bedelinden düşebilir. Bunun için ev sahibine yazılı bildirim yapmak ve masrafları belgelemek önemlidir.
- Evden sonradan ortaya çıkan ayıplar nedeniyle yeterince yararlanılamıyorsa kiracı ayıbın giderilmesini isteyebilir. Ayıp giderilmezse kiracı kira bedelinde indirim isteyebilir.
- Kira sözleşmeleri, taraflar sona erdirmezse süre bitiminde aynı şartlarla bir yıl uzar. Kiracı, sözleşmenin bitimine en az 15 gün kala yazılı bildirimle sözleşmeyi sona erdirebilir.
- Kiracı, ev sahibinin yazılı izniyle kiraladığı yeri başkasına kiralayabilir.
- Kiracılar, apartman kat malikleri kurulunda yönetici olarak da seçilebilir; ancak oy hakları kat maliklerine aittir.
- Sigorta ve vergi gibi taşınmazın sahipliğinden doğan ödemeler, sözleşmede aksi yazılmadıkça ev sahibine aittir.
- Evden çıkarken ev, teslim alındığı gibi (normal kullanım yıpranmaları dışında) teslim edilmişse ev sahibi depozitoyu iade etmekle yükümlüdür.
- Kiranın geç ödenmesi hâlinde ev sahibi, kanun ve sözleşmedeki şartlara göre ihtar çekebilir ve dava açabilir; kanunda öngörülmeyen cezaî ödemeler isteyemez.
- Zamanla eskiyen demirbaşlar ya da solan duvarlardan kiracı sorumlu değildir. Normal kullanımdan doğan yıpranma bedeli kiracıdan istenemez.
- Kiracının oturduğu bina kentsel dönüşüm nedeniyle boşaltılacaksa kiracılara devletten kira yardımı yapılabilir. Ayrıntılar için “Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Nasıl Alınır?” yazımıza bakabilirsiniz.
- Yazılı bir sözleşmesi olmayan kiracıların hakları da kanun kapsamındadır; kiracılık hakları sözleşmenin yazılı olmasına bağlı değildir.
Kiracı Hakları İçin Nereye Başvurulur?
Ev sahibiyle sorun yaşayan kiracılar, uyuşmazlığın türüne göre sulh hukuk mahkemesi ya da yetkili diğer mercilere başvurabilir.


