
Ev alımında son adım tapu devridir. Devirle birlikte evin sahipliği size geçer; ama evin üzerindeki ipotek, haciz ve geçmişten kalan borçlar da kendiliğinden ortadan kalkmaz. Bu yüzden tapuya gitmeden önce evin borç ve takyidat durumunu öğrenmeniz gerekir.
Evin eski borçlarının kime ait olduğunu ayrıntısıyla “Alınan Evin Önceki Borcu Kime Aittir?” yazımızda anlattık. Burada bu bilgilere nasıl ulaşacağınıza bakıyoruz.
Evin Üzerindeki İpotek ve Haciz Nasıl Öğrenilir?
İpotek, haciz ve benzeri kısıtlamalar tapu kaydında yazılıdır. Bu kayda tapu kayıt belgesi (takyidat belgesi) denir ve evin sahibi onu Web-Tapu üzerinden e-Devlet şifresiyle ya da tapu müdürlüğünden alabilir. Belgede evin adresi, malik bilgisi ile varsa ipotek, haciz ve şerhler görünür.
Tapu sicili kural olarak ilgisini inandırıcı kılan herkese açıktır; ama uygulamada başkasına ait ayrıntılı tapu kaydını görebilmek için malikin yetkisi ya da tapu müdürlüğünün kabul edeceği bir hukuki ilgi gerekir. Alıcı olarak en pratik yol, satıcıdan tapu kayıt belgesini istemek ya da satıcıyla birlikte tapu müdürlüğüne gidip kaydı birlikte incelemektir. e-Devlet üzerinde de malik, başka bir kişiye taşınmazını inceleme yetkisi verebilir.
İpoteği bırakıp evi almak mümkündür ama bu bir risktir: ipotek taşınmazın üzerinde kaldığı için borç ödenmezse alacaklı evi sattırabilir. Hacizde de alacaklı, ev el değiştirse bile haczi sürdürebilir. Bu yüzden ipotek ve haciz varsa satıştan önce kaldırılması ya da alıcının bunu bilerek kabul etmesi gerekir. Ayrıntılar için “Banka İpotekli Ev Nasıl Satılır?” yazımıza bakabilirsiniz.
Eski Emlak Vergisi Borcu Varsa Nasıl Öğrenilir?
Emlak vergisi borcunu mal sahibi e-Devlet üzerinden ya da bağlı olduğu belediyeden öğrenebilir. Bu bilgi de üçüncü kişilere verilmez; bu yüzden satıcıdan borcun olmadığını gösteren bir belge istemek mantıklıdır.
Satışın yapıldığı yıla kadarki emlak vergisinin mükellefi satıcıdır. Emlak Vergisi Kanunu’na göre ise devreden ile devralan, devredilen bina ya da arazinin vergisinden müteselsilen sorumludur; yani alacaklı idare borcu gerektiğinde alıcıdan da isteyebilir. Bunun önüne geçmek için tapu müdürlükleri vergi borcu bulunan taşınmazın devrini yapmaz; borcu sistemden kendileri sorgular. Yine de devirden önce belediyeden alınacak bir “borcu yoktur” yazısı, vergi durumunu belgelemenin en kolay yoludur.
Eski Aidat ve Ortak Gider Borçlarından Kim Sorumludur?
Aidat ve ortak gider borcu kişisel bir borçtur; tapu devriyle yeni malike geçmez. Devirden önceki dönemin borcundan eski malik, devirden sonraki dönemin borcundan yeni malik sorumludur. Bazı istisnalar vardır: örneğin yeni malik devirden önce de o dairede kiracı olarak oturuyorsa ya da eski borcu ödeyeceğine dair yazılı taahhüt verdiyse, önceki dönemin borcundan da sorumlu olabilir.
Yine de satın almadan önce yöneticiden evin aidat ve ortak gider borcu olup olmadığını yazılı olarak öğrenmeniz, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkları önler.


