
Ayıplı konut; satıcının belirttiği özellikleri taşımayan, kararlaştırılan teknik özellikleri karşılamayan ya da alıcının konuttan gerektiği şekilde yararlanmasını engelleyen konutlardır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, ayıplı maldan satıcının sorumlu olduğunu ve alıcının bu durumda bazı haklara sahip olduğunu düzenler.
Ayıplı Evin Özellikleri Nelerdir?
Kanunun 8. maddesindeki ayıplı mal tanımı geniştir. Bir konut; teslim anında sözleşmeye uygun değilse, objektif olarak taşıması gereken özellikleri taşımıyorsa ya da ilan ve tanıtımda belirtilen özelliklerden birini taşımıyorsa ayıplı sayılabilir. Ayıplı konuta örnekler:
- Elektrik, doğal gaz ve su gibi tesisat projelerinin yapılmamış olması
- Kolon ve kirişlerde tehlike yaratabilecek derin çatlakların bulunması
- Konutun imar planına uygun olmaması
- Yapı ruhsatının bulunmaması
- Yangın merdiveni, asansör gibi bölümlerin mevzuata uygun yapılmaması
- Binanın balkon ve çatı giderlerinin bulunmaması
- Projede vaat edilen ortak alanların yapılmamış olması
- Statik projenin bulunmaması
Her somut olayda ayıp olup olmadığı, sözleşmeye, projeye ve teslim koşullarına göre değerlendirilir.
Ayıplı Konutta Alıcının Hakları Nelerdir?
Konutu satın alan kişi, evin ayıplı olduğunu fark ettiğinde ayıbı satıcıya yazılı olarak (noter ya da iadeli taahhütlü mektupla) bildirmeli, ardından gerekirse dava ya da tüketici hakem heyeti yoluna başvurmalıdır.
Kanunun 12. maddesine göre ayıba karşı sorumluluk süresi, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda teslim tarihinden itibaren beş yıldır. Ayıp ağır kusurdan ya da hileden kaynaklanıyorsa bu süre uygulanmaz. Teslimden altı aydan sonra ortaya çıkan ayıbın varlığını tüketici ispatlamak zorundadır. Kanunun 11. maddesine göre tüketicinin seçimlik hakları şunlardır:
- Sözleşmeden dönme, yani konutu iade etme
- Ayıp oranında bedelden indirim isteme
- Ücretsiz onarım ya da eksiğin giderilmesini isteme
- Mümkünse konutun ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme
Tüketici bu haklardan yalnızca birini seçebilir; bunun yanında Türk Borçlar Kanunu’na göre tazminat da isteyebilir. Satın alırken ayıbı biliyorsanız ya da bilmemeniz mümkün değilse satıcıya karşı bu haklarınızı ileri süremezsiniz.


